polska-ustawashopifydeklaracja-dostepnoscidostepnosceaa

Deklaracja dostępności dla sklepu Shopify: wzór i obowiązkowe elementy zgodnie z art. 14 ustawy z 2024 r.

Co musi zawierać deklaracja dostępności sklepu Shopify wg art. 14 ustawy z 26 kwietnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 731), gdzie ją opublikować, kod Liquid dla stopki i kopiowalny wzór tekstu prawnego do adaptacji.

Autor: Radoslaw Fedorczuk10 min czytania

Art. 14 ustawy z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu dostępności niektórych produktów i usług (Dz.U. 2024 poz. 731) zobowiązuje wszystkich dostawców usług handlu elektronicznego ponad progiem mikroprzedsiębiorstwa do publikacji deklaracji dostępności. Pełna deklaracja zawiera sześć elementów obowiązkowych: dane dostawcy, status zgodności, listę treści niedostępnych z uzasadnieniem, alternatywy, mechanizm zgłaszania barier i wskazanie organu nadzoru (PFRON). W sklepie Shopify deklarację publikuje się na osobnej stronie pod adresem /pages/deklaracja-dostepnosci i podpina w stopce. Ten artykuł rozkłada każdy element obowiązkowy, daje kopiowalny wzór tekstu i pokazuje kod Liquid dla linku w stopce.

Skąd się bierze obowiązek

Obowiązek publikacji deklaracji dostępności wynika z dwóch źródeł nakładających się na siebie. Art. 7 ust. 1 lit. b dyrektywy EAA 2019/882 wymaga "mechanizmu, dzięki któremu konsument może zgłaszać brak zgodności". W polskim prawie obowiązek ten konkretyzuje art. 14 ustawy z 26 kwietnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 731), wymieniając enumeratywnie sześć pozycji obowiązkowych.

Adresatem obowiązku jest "dostawca usługi" w rozumieniu art. 6 ustawy. W przypadku sklepu Shopify dostawcą jest przedsiębiorca prowadzący sklep, a nie Shopify Inc., autor motywu ani twórca zainstalowanej aplikacji. Brak deklaracji dostępności sam w sobie jest naruszeniem obowiązków informacyjnych, zagrożonym sankcją administracyjną do 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia na podstawie art. 56 ustawy.

Należy odróżnić tę deklarację od starszej deklaracji wymaganej od podmiotów publicznych na podstawie ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019 poz. 848). Ta starsza ustawa dotyczy administracji publicznej. Sklepy internetowe wchodzą w zakres ustawy z 2024 r., której deklaracja ma odmienne wymagania szczegółowe.

Sześć obowiązkowych elementów deklaracji

Art. 14 ust. 1 ustawy wymienia obowiązkowe elementy. Lista enumeratywna oznacza, że żadnego z nich nie wolno pominąć:

Pozycja Treść Podstawa prawna
1 Dane identyfikacyjne dostawcy art. 14 ust. 1 pkt 1
2 Status zgodności usługi art. 14 ust. 1 pkt 2
3 Wykaz treści niedostępnych z uzasadnieniem art. 14 ust. 1 pkt 3
4 Alternatywy dla treści niedostępnych art. 14 ust. 1 pkt 4
5 Mechanizm zgłaszania barier art. 14 ust. 1 pkt 5
6 Wskazanie PFRON jako organu nadzoru art. 14 ust. 1 pkt 6

Dodatkowo art. 14 ust. 2 wymaga podania daty sporządzenia deklaracji i daty ostatniej weryfikacji oraz metody, którą zastosowano (samokontrola, kontrola zewnętrzna). Deklaracja musi być sporządzona w języku usługi. Dla polskojęzycznego sklepu Shopify językiem jest polski.

Status zgodności: trzy warianty

Art. 14 ust. 1 pkt 2 wymaga deklaracji statusu zgodności. Dopuszczalne są trzy warianty:

W pełni zgodna

Usługa spełnia wszystkie wymagania normy EN 301 549 v3.2.1, na którą ustawa odsyła przez dyrektywę 2019/882. Wariant ten jest najbardziej restrykcyjny i powinien być wybierany dopiero po udokumentowanym audycie manualnym, bo skan automatyczny pokrywa typowo 30 do 40 procent naruszeń. Nieuzasadniona "pełna zgodność" jest ryzykowna, bo w razie kontroli i wykrycia naruszenia organ nadzoru może zakwalifikować deklarację jako wprowadzającą konsumenta w błąd, co aktywuje dodatkowo odpowiedzialność z ustawy z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. 2007 nr 171 poz. 1206).

Częściowo zgodna

Usługa spełnia wymagania w większości, część treści jest niedostępna. To wariant realistyczny dla większości sklepów Shopify w pierwszym roku stosowania ustawy. Deklaracja w tym wariancie musi wymieniać konkretne treści niedostępne (art. 14 ust. 1 pkt 3).

Niezgodna

Usługa nie spełnia wymagań dostępności. To uczciwy wybór dla sklepu w trakcie wdrożenia. Nie chroni przed sankcją administracyjną, ale wypełnia obowiązek z art. 14, więc jest lepszy niż brak deklaracji w ogóle.

Z mojej praktyki ze sprzedawcami Shopify najbardziej zgodnym z rzeczywistością wariantem jest "częściowo zgodna", uzupełniona konkretną listą znanych naruszeń. Wybór "w pełni zgodna" bez audytu manualnego jest ryzykowny.

Wykaz treści niedostępnych: jak to napisać

Art. 14 ust. 1 pkt 3 wymaga "wykazu treści niedostępnych wraz z uzasadnieniem". Uzasadnienie musi należeć do jednej z czterech kategorii dopuszczalnych:

  1. Niewspółmierne obciążenie dla dostawcy, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy. Stosowane rzadko, wymaga udokumentowanej analizy ekonomicznej, że naprawa byłaby ekonomicznie niepraktyczna.
  2. Treść poza zakresem usługi, np. osadzone wideo z YouTube, w którym napisy zapewnia dostawca platformy wideo.
  3. Treść osób trzecich bez kontroli operatora, np. recenzje produktów wystawione przez konsumentów przez aplikację Judge.me.
  4. Treści archiwalne, które po 28 czerwca 2025 r. nie są już aktualizowane.

Częstym błędem jest pisanie ogólnikowych uzasadnień typu "w trakcie naprawy" lub "do zbadania". Art. 14 takich sformułowań nie aprobuje. Uzasadnienie musi wskazywać przyczynę i, jeśli to możliwe, orientacyjny termin usunięcia.

Mechanizm zgłaszania: co musi działać

Art. 14 ust. 1 pkt 5 wymaga mechanizmu działającego. Wymóg "działający" implikuje co najmniej jeden z następujących kanałów:

  • Adres e-mail z aktywną obsługą zgłoszeń
  • Numer telefonu dostępny w godzinach pracy
  • Formularz online z automatycznym potwierdzeniem wpływu

Termin reakcji nie jest wprost wskazany w ustawie. Z praktyki RPO i Fundacji Widzialni można czerpać orientację: potwierdzenie wpływu w ciągu 7 dni, merytoryczna odpowiedź w ciągu 30 dni. Dłuższy czas reakcji w razie skargi konsumenta jest okolicznością obciążającą.

Co ważne: kanał zgłoszeniowy musi być monitorowany odrębnie od ogólnej skrzynki klientów. Zgłoszenie barier dostępności, które ginie w sortowanej automatycznie skrzynce ogólnej, jest samodzielnym naruszeniem.

Wskazanie PFRON-u jako organu nadzoru

Art. 14 ust. 1 pkt 6 wymaga wskazania organu nadzoru, do którego konsument może się zwrócić, jeśli mechanizm zgłoszeniowy operatora nie przyniesie satysfakcjonującej odpowiedzi. Polskim organem nadzoru rynku jest Prezes PFRON na podstawie art. 49 ustawy. Praktycznie deklaracja powinna zawierać:

  • Pełną nazwę: Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
  • Adres siedziby: al. Jana Pawła II 13, 00-828 Warszawa
  • Dane kontaktowe (telefon, e-mail, ePUAP)
  • Wskazanie współpracujących organów: Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 51 ustawy) i Prezesa UOKiK (art. 52)

Pominięcie tego elementu jest naruszeniem obowiązków informacyjnych, zagrożonym sankcją do 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3.

Kopiowalny wzór tekstu

Poniższy wzór jest zgodny z art. 14 ustawy z 2024 r. i odpowiada wariantowi "częściowo zgodna" dla typowego sklepu Shopify. Pola w nawiasach kwadratowych wymagają wypełnienia.

# Deklaracja dostępności

[Pełna nazwa firmy, w dalszej części: dostawca] zobowiązuje się
zapewnić dostępność strony internetowej sklepu pod adresem
[https://sklep.example.pl] zgodnie z ustawą z dnia 26 kwietnia 2024 r.
o zapewnianiu dostępności niektórych produktów i usług (Dz.U. 2024
poz. 731) oraz dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/882 z
dnia 17 kwietnia 2019 r. (European Accessibility Act).

## Status zgodności

Strona internetowa sklepu jest częściowo zgodna z normą
EN 301 549 v3.2.1, na którą odsyła ustawa przez dyrektywę 2019/882.
Norma w warstwie internetowej odpowiada wymaganiom WCAG 2.1 AA.

## Treści niedostępne

Następujące treści sklepu są niedostępne z podanych powodów:

- [Zdjęcia produktów w kategorii Wyprzedaż]: część zdjęć importowanych
  z pliku CSV nie ma tekstu alternatywnego. Plan naprawy do dnia
  [TT.MM.RRRR].
- [Recenzje konsumentów wyświetlane przez aplikację Judge.me]: treść
  pochodzi od konsumentów i jest osadzana bez moderacji. Dostawca
  nie ma bezpośredniego wpływu na jakość alt-tekstu w treściach
  konsumenckich (art. 14 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy).
- [Osadzone wideo z YouTube na stronie głównej]: napisy zamknięte
  zapewnia operator platformy wideo. Dostawca wybiera materiał
  z napisami, jeśli są dostępne.

## Alternatywy

Tam, gdzie treści są niedostępne, dostawca oferuje następujące
alternatywy:

- Przyjmowanie zamówień telefonicznych pod numerem [+48 ...]
- Przyjmowanie zamówień e-mail na adres [zamowienia@sklep.example.pl]
- Bezpośrednia obsługa pod adresem siedziby po wcześniejszym
  umówieniu

## Sporządzenie deklaracji

Deklarację sporządzono w dniu [TT.MM.RRRR] i ostatnio zweryfikowano
w dniu [TT.MM.RRRR]. Zastosowana metoda weryfikacji: [samokontrola
przy użyciu skanu automatycznego AccessifyAI / samokontrola z
audytem manualnym uzupełniającym / kontrola zewnętrzna firmy XYZ].

Kolejna weryfikacja zaplanowana jest najpóźniej na [TT.MM.RRRR].

## Zgłaszanie barier i kontakt

W razie napotkania bariery albo z propozycją ulepszenia dostępności
prosimy o kontakt:

[Imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej]
e-mail: dostepnosc@sklep.example.pl
telefon: [+48 ...]

Potwierdzamy wpływ zgłoszenia w ciągu 7 dni i odpowiadamy
merytorycznie w ciągu 30 dni.

## Organ nadzoru

Jeśli zgłoszenie nie zostanie obsłużone w sposób satysfakcjonujący,
można skierować skargę do organu nadzoru:

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
al. Jana Pawła II 13, 00-828 Warszawa
e-mail: kancelaria@pfron.org.pl
telefon: [+48 22 ...]
ePUAP: /pfron/skrytka

We sprawach o znamionach praktyk rynkowych właściwy jest dodatkowo
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (art. 52 ustawy
z 2024 r.). W sprawach dyskryminacyjnych właściwy jest Rzecznik
Praw Obywatelskich (art. 51 ustawy z 2024 r.).

Wzór ten pokrywa sześć pozycji obowiązkowych z art. 14 ust. 1 plus datę i metodę z ust. 2. Przed publikacją warto skonsultować tekst z radcą prawnym albo adwokatem mającym doświadczenie w postępowaniach administracyjnych, szczególnie w zakresie wyboru wariantu statusu zgodności.

Kod Liquid dla linku w stopce

Opublikowanie deklaracji jest tylko częścią obowiązku. Art. 14 wymaga, by deklaracja była "łatwo dostępna" na stronie usługi. Praktycznie oznacza to link w stopce widoczny na każdej stronie sklepu.

W motywie Dawn (Shopify) plik docelowy to sections/footer.liquid. Wystarczy dodać element do listy linków stopki:

<ul class="footer__legal-links">
  <li>
    <a href="{{ pages.deklaracja-dostepnosci.url }}">
      {{ 'general.accessibility_statement' | t }}
    </a>
  </li>
  <li>
    <a href="{{ pages.regulamin.url }}">
      {{ 'general.terms' | t }}
    </a>
  </li>
  <li>
    <a href="{{ pages.polityka-prywatnosci.url }}">
      {{ 'general.privacy' | t }}
    </a>
  </li>
</ul>

W pliku tłumaczeń motywu locales/pl.json dodaje się klucz:

{
  "general": {
    "accessibility_statement": "Deklaracja dostępności"
  }
}

Operatorzy korzystający z motywu Online Store 2.0 mogą dodać link alternatywnie przez panel administracyjny pod "Treści > Nawigacja > Menu stopki". Ten sposób nie wymaga znajomości Liquid i jest praktyczny dla sklepów bez zatrudnionego programisty.

Po wdrożeniu linku warto sprawdzić, czy:

  1. Link jest widoczny na wszystkich szablonach (strona główna, kolekcja, karta produktu, koszyk, kasa).
  2. Link jest dostępny z klawiatury (sekwencja Tab dochodzi do niego).
  3. Tekst linku ma poprawny kontrast (4,5:1 zgodnie z WCAG 1.4.3).
  4. Strona docelowa ma <html lang="pl"> i poprawną hierarchię nagłówków.

Te cztery punkty samodzielnie są weryfikowalne w Chrome DevTools w 2 minuty. AccessifyAI udostępnia tę weryfikację automatycznie. Wpis w AccessifyAI w Shopify App Store znajduje się pod apps.shopify.com/accessifyai.

Sklepy wielojęzyczne i Shopify Markets

Operator obsługujący wielu rynków UE przez Shopify Markets lub równoległe sklepy potrzebuje deklaracji w języku każdego z aktywnych rynków. Polskojęzyczna deklaracja nie pokrywa rynku niemieckiego, gdzie obowiązek wynika z § 14 BFSGV i wymaga deklaracji w języku niemieckim.

Praktyczne ustawienie w Shopify Markets:

  1. Strona /pages/deklaracja-dostepnosci z tekstem polskim.
  2. Strona /pages/erklaerung-zur-barrierefreiheit z tekstem niemieckim.
  3. Strona /pages/declaration-accessibilite z tekstem francuskim.
  4. Każda podpięta w stopce odpowiedniej wersji językowej.
  5. Powiązania hreflang w nagłówku HTML.

Każdy z tych krajowych tekstów ma wymóg wskazania właściwego organu nadzoru. Polska deklaracja wskazuje PFRON, niemiecka wskazuje Marktüberwachungsbehörde landu siedziby oraz MLBF Magdeburg. Mieszanie organów (np. polska deklaracja z odniesieniem do MLBF) jest błędem.

Porównanie odpowiednika niemieckiego deklaracji znajdziesz w naszym artykule o pełnej liście wymagań ustawy z 2024 r. dla sklepu Shopify.

Aktualizacja deklaracji: kiedy i jak

Art. 14 ust. 2 ustawy wymaga regularnej weryfikacji deklaracji. Fundacja Widzialni rekomenduje co najmniej weryfikację roczną, a optymalnie półroczną. Trigger zdarzeniowy aktualizacji obejmuje:

Zdarzenie Co aktualizować w deklaracji
Aktualizacja motywu z nowymi sekcjami Status zgodności, wykaz treści niedostępnych
Instalacja nowej aplikacji Wykaz treści niedostępnych (np. nowy widget recenzji)
Usunięcie wcześniej zgłoszonej niedostępności Usunięcie pozycji z wykazu
Wykrycie nowej niedostępności Dodanie pozycji do wykazu
Zmiana danych kontaktowych Sekcja kontaktowa

Z perspektywy dokumentowej każda aktualizacja deklaracji powinna być rejestrowana z datą i wskazaniem zmian. To ułatwia odpowiedź na pytania PFRON-u w razie kontroli. Szerszą perspektywę na samo postępowanie kontrolne i pakiet dokumentacji wewnętrznej znajdziesz w artykule Kontrola PFRON dostępności sklepu internetowego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy deklaracja musi być w stopce, czy może być w regulaminie?

Art. 14 ustawy wymaga "łatwej dostępności". Link w stopce na każdej stronie jest najbezpieczniejszy. Ukrycie deklaracji w długim regulaminie albo w polityce prywatności nie spełnia wymogu łatwej dostępności i może być zakwestionowane.

Czy wystarczy odesłać do wzoru generycznego dostawcy zewnętrznego?

Nie. Art. 14 ust. 1 pkt 3 wymaga wykazu konkretnych treści niedostępnych w Państwa sklepie. Wzór generyczny bez powiązania ze stanem konkretnego sklepu nie spełnia tego wymogu. Wzór z tego artykułu można wykorzystać jako szkielet, ale treść poszczególnych pozycji wypełnia operator sklepu.

Jak szczegółowy musi być wykaz naruszeń?

Ustawa nie określa granularności. Z praktyki UODO w sprawach RODO można czerpać orientację: wykaz kategorialny ("zdjęcia produktów w kategorii Wyprzedaż częściowo bez tekstu alternatywnego") jest wystarczający, lista URL po URL nie jest wymagana. Kluczowe, by kategorie były zrozumiałe dla konsumenta.

Co, jeśli nie mam zasobów na alternatywy dla treści niedostępnych?

Art. 14 ust. 1 pkt 4 wymaga alternatyw "tam, gdzie to możliwe". Najczęściej zastosowane alternatywy to telefoniczne i e-mailowe przyjmowanie zamówień. Jeśli alternatywa jest nierealna (np. dla wysoce konfigurowanego produktu), uzasadnij to w wykazie treści niedostępnych.

Czy deklaracja musi być w tekście łatwym do czytania?

Ustawa nie wymaga wprost tekstu łatwego do czytania (ETR, Easy To Read). Fundacja Widzialni rekomenduje jednak dołączenie wersji w tekście łatwym jako uzupełnienie, bo to znacząco poprawia dostępność dla osób z niepełnosprawnością intelektualną i ze szczególnymi potrzebami. Wersja w tekście łatwym uzupełnia, ale nie zastępuje wersji prawnie poprawnej.

Kiedy deklaracja jest "przestarzała"?

Deklaracja bez daty weryfikacji jest niezgodna z art. 14 ust. 2 ustawy. Deklaracja, której ostatnia weryfikacja przekracza 12 miesięcy, jest w praktyce organu nadzoru uznawana za zaniedbaną, zwłaszcza jeśli w międzyczasie nastąpiły zmiany motywu lub aplikacji.

Czy zagraniczny operator może odesłać do swojej deklaracji w innym języku?

Nie dla polskich konsumentów. Art. 14 ustawy z 2024 r. wymaga deklaracji w języku usługi. Sklep prowadzony w polskiej wersji językowej, oferujący wysyłkę do Polski, musi mieć deklarację po polsku, niezależnie od tego, gdzie operator ma siedzibę. Dodatkowa wersja angielska albo niemiecka jest możliwa, ale nie zastępuje polskiej.

Czy publikacja deklaracji chroni przed sankcją?

Sama nie. Publikacja deklaracji spełnia odrębny obowiązek z art. 14, brak deklaracji to samodzielne naruszenie. Naruszenia materialne (np. brak tekstu alt, niski kontrast) pozostają ścigane niezależnie. W praktyce organu nadzoru obecność dobrze wypełnionej deklaracji bywa okolicznością łagodzącą, znacząco zmniejszającą ryzyko eskalacji do sankcji.

Podsumowanie

Art. 14 ustawy z 26 kwietnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 731) zobowiązuje każdego polskiego operatora Shopify ponad progiem mikroprzedsiębiorstwa do publikacji deklaracji dostępności, która zawiera sześć obowiązkowych elementów: dane dostawcy, status zgodności, wykaz treści niedostępnych z uzasadnieniem, alternatywy, mechanizm zgłaszania barier i wskazanie PFRON-u. Kopiowalny wzór tekstu zawiera ten artykuł, a kod Liquid dla linku w stopce został pokazany powyżej. Sama publikacja nie chroni przed sankcją administracyjną z art. 56, ale jest okolicznością łagodzącą i znacząco zmniejsza ryzyko eskalacji w razie skargi konsumenta. Deklaracja wymaga aktualizacji co najmniej rocznej oraz po każdej istotnej zmianie motywu lub aplikacji.

Udostępnij:

Otrzymuj porady o dostępności pocztą

Jedna krótka wiadomość miesięcznie z nowymi poradnikami i aktualizacjami dotyczącymi dostępności w Shopify. Bez spamu, w każdej chwili możesz zrezygnować.